Posts

Showing posts from March 28, 2020

किडनी स्टोन म्हणजे काय?

किडनी स्टोन म्हणजे काय? लक्षणे तपासणी किडनीमध्ये इन्फेक्शन किडनी स्टोन आणि होमिओपॅथी आजार व औषधोपचार किडनी स्टोन म्हणजे मूतखडा, हिंदीत पथरी तर वैद्यकीय भाषेत यास युरीनरी कॅल्कुलस अथवा रिनल कॅल्कुलस किवा नेफ्रोलिथीयासीस असे संबोधतो. किडनी स्टोन म्हणजे स्पटीकयुक्त कण की जे मुत्रातील कॅल्शियम ऑक्झिलेट, युरीक अॅसिड, ऑक्झॅलीक अॅसिडचे प्रमाण अधिक झाल्यास किडनीत तयार होतात व पर्यायाने मूत्रमार्गात अडथळा येतो. लक्षणे किडनीच्या भागात सूज, सूत्रता, दाब, ताठरता असणे, पोटात व कमरेखालील भागात टोचल्यासारख्या कापल्यागत तीव्र वेदना असणे, मूत्रमार्गात तसेच मूत्राशयात आग होणे, लघवीला जळजळ होणे. प्राथमिक अवस्थेत पोटात खूप त्रास व लघवीमध्ये रक्त तसेच जेलीयुक्त घटक पडतात. गंभीर अवस्थेत गडद रंगाची, गढूळ व मंदप्रवाही लघवी असते. तपासणी एखाद्या आजाराचे निदान कळण्यासाठी तपासण्या गरजेच्या असतात. आर.एफ.टी. ही तपासणी किडनीची कार्यक्षमता पाहण्यासाठी रक्ताद्वारे केली जाते. मूत्रातील जंतुसंसर्ग बघण्यासाठी लघवीची तपासणी केली जाते. किडनी स्टोनचा आकार, स्थान तसेच किडनीच्या रचनेतील बदल पाहाण्या...

कावीळ

कावीळ कारणे लक्षणे उपचार पशूंतील कावीळ                                                                                                                                                                                                                                                                                 ...

हार्टअटॅक टाळण्यासाठी उपाय.

हार्टअटॅक टाळण्यासाठी उपाय. हार्ट अटॅक टाळण्यासाठी काय करावे ? स्निग्धाहार योग्य व्यायाम घेणे तंबाखूचे सेवन टाळणे अतिमद्यपान टाळावे मानसिक ताण कमी करणे मधुमेह आणि उच्च रक्तदाब यावर नियंत्रण हार्ट अटॅक टाळण्यासाठी काय करावे ? हृदयविकारास कारणीभूत होणार्‍या रक्तवाहिन्या चरबीच्या अंतर्लेपाने जाड होण्याची प्रक्रिया कोणत्याही एकाच कारणाने होत नसते. संशोधनांती अशा अनेक गोष्टी आढळून आल्या आहेत की ज्यामुळे हा विकार वाढीस लागतो त्यांना रिस्क फॅक्टर्स म्हणतात. त्यापैकी बरीच कारणे टाळता येण्यासारखी असतात. ती दूर ठेवणे  अत्यंत गरजेचे आहे. स्निग्धाहार आपल्या आहारात चरबीयुक्त व स्निग्ध पदार्थ जास्त प्रमाणात असल्यास ती रक्तात कोलेस्टेरॉल व त्यासारखी इतर द्रव्ये वाढतात. त्यांचा थर रोहिण्यांच्या आतील मुलायम भागावर जमू लागतो. रोहिण्यांची पोकळी कमी कमी होऊ लागते व शरीरातील अवयवांच्या रक्तपुरवठ्यात घट पडू लागते. इतर अवयवांच्या मानाने हृदय आणि मेंदू कितीतरी अधिक नाजूक आहेत. त्यांना जरासुद्धा प्राणवायूचा व पोषणाचा तुटवडा सोसत नाही. परिणामी स्निग्धताप्रधान आहार हा धोकादायक बनतो...

पोटदुखी - नेमके कारण महत्त्वाचे

पोटदुखी - नेमके कारण महत्त्वाचे सामान्यपणे अनेक बारीकसारीक दुखण्याकडे दुर्लक्ष करून आपली दैनंदिन कामे कशी व्यवस्थित होतील, याकडे गृहिणींचा कल असतो. जोपर्यंत ताप येऊन थकवा येऊन कामे होणार नाहीत, अशी स्थिती निर्माण होते, तेव्हाच पुष्कळ वेळा लक्ष देऊन औषधे घेतली जातात. नीट निरीक्षण केले तर कितीतरी वेळा पोटात दुखणे ही तक्रार अधूनमधून जाणवते. लहान मुलांनासुद्धा बऱ्याचदा पोट दुखणे हे लक्षण आढळून येते. याकडे दुर्लक्ष करणे चांगले नाही. प्रत्येक वेळी खूप मोठा आजार असतोच असे नाही. मग नेमकी कोणती कारणे सामान्यपणे पोट दुखण्यास कारणीभूत ठरतात, हे जाणून घेणे घरच्या गृहिणीला फार महत्त्वाचे आहे. त्यादृष्टीने स्वतःची, मुलांची काळजी ती घेऊ शकेल. पोटदुखीच्या कारणांचा विचार करता खूप कोरडा तिखट आहार घेणे, जेवणाची वेळ अनियमित नसणे, पाणी कमी पिणे, ब्रेड-पाव, शिळे अन्न जास्त खाणे, पोट साफ नसणे, लघवीला जाण्याचा कंटाळा करणे आदींमुळे पोट दुखू शकते. मुलांच्या बाबतीत स्वच्छ हात न धुणे, खूप गोड खाणे या कारणांनी जंत होऊन पोट दुखू शकते. मात्र फार वाट न पाहता तज्ज्ञांना दाखवावे. कारण मुतखड्यामुळेही पोटात द...

डोके दुखतेय? – हे करून पहा.

डोके दुखतेय? – हे करून पहा. आपल्या शरीराचा महत्त्वाचा भाग म्हणजे डोके. डोक्याच्या कवटीत आपला मेंदू असतो व हा मेंदूच सार्‍या शरीराचे नियंत्रण करत असतो. डोके दुखीचा त्रास झाला नाही असा माणूस शोधूनही सापडणे अवघड. डोके दुखायला लागले की कांही सुचेनासे होते. अशा वेळी चटकन एखादी वेदनाशामक गोळी घेण्याकडे आपला सहजच कल असतो. पण डोके नक्की कोणत्या कारणाने दुखते हे कळले तर त्यावर अगदी सहज सोपे उपाय करूनही ही डोकेदुखी थांबवता येते. त्यासाठी ही माहिती जरूर वाचा. १)डोके दुखणे- डोके दुखत असेल तर अमसुले पाण्यात भिजत घालून, कुस्करून साखर मीठ घातलेले सरबत अथवा कोकम सरबत घ्यावे. २) बरेच वेळा रात्री कांही कारणाने झोपायला उशीर होतो व जागरण होते.जागरणाने डोके दुखत असेल तर १५ निनिटे झोप अथवा विश्रांती हा चांगला उपाय आहे. डोक्यातील कलकलही या विश्रांतीमुळे कमी होते. ३)वेळी अवेळी खाणे. सततचे उपवास अथवा बराच काळ उपाशी राहणे याने पित्त वाढते व बरेचवेळा त्यामुळे डोकेदुखी होते.पित्ताने डोके दुखत असल्यास गार दूध प्यावे. ३)अर्धशिशीचा त्रास होत असेल तर -सुंठ अधिक जायफळ यांचा लेप भुवईच्या वर लावावा. शिंक क...

सतत डोकं दुखतंय.!

सतत डोकं दुखतंय.! डोकेदुखी हा आजार नसून आजारामागील कारण आहे. त्यामुळे वारंवार डोकेदुखीचा त्रास होत असल्यास त्यावर एखादी गोळी घेऊन तात्पुरता उपाय शोधण्याऐवजी त्यामागील कारण किंवा आजार शोधून त्या दृष्टीने उपचार सुरू केलेले केव्हाही चांगले. डोकेदुखी हे किरकोळ लक्षण वाटत असले तरी वेळीच त्यावर उपचार  केला नाही तर डोकेदुखीची तीव्रता वाढू शकते. मात्र वेळीच उपचार घेतल्यास गंभीर आजाराची लागण   टाळता येऊ  शकते. रोजच्या जीवनात अनेकदा डोकेदुखीचा त्रास होत असतो. अगदी पोट रिकामे असणे, ताप, पित्त आदी कारणांमुळे दररोज आपण डोकेदुखीचा सामना करीत असतो. मात्र याव्यतिरिक्त अर्धशिशी, मेंदूत गाठ होणे आदी कारणांमुळेही डोकेदुखीची लागण होते.  डोकेदुखीचे प्राथमिक व दुय्यम किंवा सेकंडरी असे दोन भाग करण्यात आले आहेत. डोकेदुखीमागील नेमके कारण शोधण्यासाठी या दोन प्रकारांचा विचार केला जातो. डोकेदुखीच्या प्राथमिक प्रकारात डोकेदुखी हे प्रमुख लक्षण असते. अनेकदा उलटय़ा, भोवळ आदी लक्षणेही दिसून येत असली तरी डोकेदुखी हे मुख्य कारण असते. डोकेदुखीच्या दुसऱ्या प्रकारात मेंदूसंदर्भातील आजारामुळे डोकेद...

डोकेदुखी पळवण्यासाठी हे उपाय करुन पाहा

डोकेदुखी पळवण्यासाठी हे उपाय करुन पाहा सर्दीनंतर सर्वात सामान्य त्रास म्हणजे डोकेदुखीचा… डोकेदुखी नक्की कशामुळे होते हे नक्की सांगता येत नसले तरी त्यावर घरच्या घरी उपाय करता येतात. असेच काही घरगुती उपाय जाणून घेऊयात… आलेयुक्त चहा आलेयुक्त चहा हा स्वादालाही चांगला लागतो आणि डोकेदुखीत आराम देतो. आलेयुक्त चहामुळे शरीरामधील रक्तवाहिन्यांतील सूज कमी करण्यास मदत होऊन वेदना कमी होते. त्यामुळे दररोज आलेयुक्त चहा पिण्याची सवय लावा. त्यानं सामान्य आरोग्यही चांगलं राहातं. पाणी प्या  शरीरातील पाणी कमी झाल्यानं म्हणजे डिहायड्रेशनमुळे बरेचदा डोकेदुखी होते. अशाप्रकारची डोकेदुखी अनेकांसाठी सामान्य बाब आहे मात्र नक्की डोकं का दुखतंय हे अनेकांना कळत नाही. त्यामुळे यापुढे कधी अचानक डोके दुखायला लागल्यास भरपूर पाणी प्या. कारण भरपूर पाणी प्यायल्याने सुद्दा डोकेदुखीवर मात करता येते. स्ट्रेच करून पहा अनेकदा नसांच्या किंवा स्नायूंच्या ताणामुळे डोकेदुखी होते. अनेकदा पाठीचा वरचा भाग, मान, खांद्यावर ताण पडल्यास डोकं दुखतं. त्यामुळेच साधेपणानं मानेचं स्ट्रेचिंग केल्यानं डोकेदुखीवर आराम मिळतो. म...

स्त्री आरोग्य गरज समुपदेशनाची अन् व्यायामाची

स्त्री आरोग्य गरज समुपदेशनाची अन् व्यायामाची नांदेड येथे स्त्रीरोग तज्ञ म्हणून कार्यरत असणार्‍या डॉ.वृषाली किन्हाळकर यांनी याविषयावर विपुल लेखनही केलं आहे.मराठवाड्यातील स्त्रियांच्या आरोग्याबाबत, विशेषतः त्यांच्या मानसिक आरोग्याबाबत त्यांची ही काही परखड निरीक्षणं. गेल्या तीन वर्षात स्त्रियांच्या आरोग्य समस्यांशी निगडीत राहणे हा माझ्या व्यवसायाचाच भाग होता. पण व्यवसाय हेच केवळ त्याचे स्वरूप न उरता तो माझ्या चिंतनाचा, चिंतेचा आणि आस्थेचा विषय बनत गेला आणि मग आपसूकपणे तो विषय वेगवेगळ्या स्वरुपात, वेगवेगळ्या मांडणीने मी कागदावरदेखील उतरवत गेले. शरीराच्या समस्यांइतकाच त्यांच्या मनातील गुंतेदेखील माझ्या जिव्हाळ्याचे विषय झाले. आज प्रकर्षाने एक गोष्ट जाणवतेय ती अशी की बाईचे जगणे आता बरेच सुखावह झालेय. वारंवार आणि नकोशा गर्भारपणाचे ओझे तिच्यावर लादणे आता खूप कमी झालेय. बाळंतपण घरीच करावे असा समजदेखील समाजमनातून पुसला जात आहे. खेड्यात वाडी-अंगणवाडीत जाणे, प्रसूतीचे कार्ड घेणे, धनुर्वाताची लस टोचून घेणे, तांबी बसवून घेणे, गर्भनिरोधक गोळ्या खाणे या सगळ्या गोष्टी स्वीकारल्या गेल्या आ...

मासिक पाळी - वेदनेतून सुटका

मासिक पाळी - वेदनेतून सुटका 'व्हिटॅमिन बी वन'च्या माझ्यावरच्याच उपाचारामुळे त्याचं महत्त्व मला माहीत होतंच, या व्हिटॅमिनचा उपचार मी मासिक पाळीच्या दुखण्यावर करायला सुरुवात केली आणि मुलींचं दुखणं एकदम कमी झालं. त्यासाठी केलेल्या संशोधनाविषयी.. मासिक पाळीतील वेदना, या अतिशय त्रासदायक दुखण्यावर एक अचूक आणि सोपा उपाय कसा शोधून काढला त्याची ही गोष्ट. मला वाटतं उन्हाळ्याचे दिवस होते. १९५६ चा मे किंवा जून महिना असावा. मी पुण्याला प्रॅक्टिस सुरू करून तीन वष्रे झाली होती. खरं म्हणजे अशा तऱ्हेच्या केसेस मी आधीसुद्धा तपासलेल्या होत्या. पण या वेळेला कसे कोण जाणे काहीतरी वेगळे झाले हे मात्र खरे. माझ्या मोठय़ा बहिणीची, मालूताईची मत्रीण तिच्या १८ वर्षांच्या मुलीसह माझ्याकडे आली. पाळी सुरू झाल्यापासून पाळी आली की, इतकं पोट दुखायचं, की तीन दिवस ती शाळेत जाऊच शकायची नाही. तिला मळमळायचं, उलटय़ा व्हयच्या, ताप यायचा. कॉलेजमध्येही तसंच होत होतं. पण आता डॉक्टर होण्यासाठी मेडिकल कॉलेजमध्ये प्रवेशही घेतला होता. आता दर महिन्याला तीन दिवस कॉलेज बुडवून कसे चालेल?यावर जे अनेक उपाय केले जातात, ते ...

मासिक पाळीच्या समस्या

मासिक पाळीच्या समस्या पाळीपूर्व तणाव पहिली पाळी (पदर येणे) लवकर येणे उशिरा पाळी येणे पाळी आतल्या आत राहणे पाळी न येणे तीन आठवडयांची पाळी (लहान पाळी) पाळी कमी दिवस व थोडी जाणे पाळी थांबणे पाळीच्या वेळी किंवा आधी पोटात दुखणे पाळी जास्त जाणे पाळी थांबताना होणारा त्रास इतर आजार पाळीच्या वेळचे दुखणे आणि आयुर्वेद होमिओपथी निवड पाळी थांबताना होणारा त्रास इस्ट्रोजेन (E) प्रोजेस्टेरॉन (P)चे उपयोग स्त्रीबीज - सूचना : स्वयंतपासणी गर्भाशयाच्या तोंडावरचा चिकटा तपासणे इतर खुणा पाळी येणे म्हणजे नेमके काय होते हे आपण पूर्वी पहिले आहे. पाळी ही जरी सामान्य शारीरिक घटना असली तरी पाळीच्या संबंधात अनेक तक्रारी असतात. त्यासाठी कधीकधी सल्ल्याची व उपचाराची गरज भासते. पाळीच्या संबंधीच्या तक्रारींचे खालीलप्रमाणे प्रकार आहेत. पहिली पाळी लवकर किंवा उशिरा येणे पाळी लवकर लवकर येणे (कमी अंतराने) पाळी जास्त अंतराने येणे-किंवा न येणे पाळीच्या आधी व मध्ये पोटात दुखणे रक्तस्राव कमी जाणे व कमी दिवस जाणे रक्तस्राव जास्त जाणे व जास्त दिवस जाणे पाळी थांबताना होणारा त्रास. पाळीप...